|
ترانه سرا و آهنگساز؛ باب
ديلان Bob Dylan
تاريخ ارائه؛ جولاي 1965
زمان آهنگ؛ 6:11 دقيقه
»
لینک دانلود این آهنگ . حجم فایل 2.77 مگابایت
باب ديلان سال
گذشته برنده جايزه گرمي شد و با آلبوم «زمان هاي
نو» نشان داد که هنوز مي تواند خوب کار کند و خوب
بخواند؛ حتي اگر صدايش طراوت جواني خود را از دست
داده باشد. با اين حساب اگر قرار باشد از ديلان
انتخاب کنيم، گرچه کارمان ساده نيست ولي آهنگي
دارد که همواره درخشيده است؛ «همچون يک خانه به
دوش».1 ديلان در اين آهنگ پاي تقابلي جالب را به
ميان مي آورد. قشر متوسط يا به نوعي بورژوا را
مورد خطاب قرار مي دهد و تنهايي و دوري آنها از
اجتماع گسترده اطرافشان را يادآوري مي کند. و
دائماً از آنها مي پرسد که اگر اينگونه نبوديد
چگونه فکر مي کرديد؟ اگر خانه اي نداشتيد و يک
خانه به دوش بوديد، چه احساسي داشتيد؟ ديلان در
اين آهنگ به نوعي ظواهر مصرف گرايانه شهرنشيني را
به باد انتقاد مي گيرد و در تقابل با قشر مرفه ولي
به قول ديلان تنهاي جامعه، خانه به دوشي را قرار
مي دهد که آزادانه به هر کجا مي تواند سرکشد. اگر
سري به مجله معتبر رولينگ استون بزنيد و به بخشي
که 500 آهنگ برتر را انتخاب کرده است نگاهي
بيندازيد چيزي نخواهيد ديد جز نام ديلان که با
آهنگ هميشه جاودانه «همچون يک خانه به دوش» در صدر
ليست ايستاده است. گرچه اينگونه انتخاب ها همواره
محل مناقشات بسياري بوده است ولي کمتر ديده ام که
اعتراضي به انتخاب اين آهنگ به عنوان بهترين شده
باشد. از آنجا بود که ما هم به پيروي از اين
انتخاب، آغازگر برترين آهنگ هاي خود را با نام اين
آهنگ آذين بندي کرديم. به راستي که «همچون يک خانه
به دوش» يکي از بهترين آهنگ هاي راک (که در عين
حال مورد استقبال تعداد زيادي از عامه مردم هم
قرار گرفت) همه زمان هاست. مجله «رولينگ استون»
ابتدا از قول ديلان اينگونه نقل مي کند؛ «من اين
آهنگ را نوشتم، بي کم و کاست» و سپس ادامه مي دهد؛
«باب ديلان، با اين کلمات است که آهنگ خود را پس
از ساخت و ضبط در ژوئن 1965 توصيف مي کند. و به
راستي شايد هيچ توصيفي بهتر براي اين ساخت و اجراي
انقلابي توسط يک جوان 24 ساله نيست. «آل کوپر»
نوازنده ارگ در اين آهنگ آن روز ها را اينگونه به
ياد مي آورد؛ «هيچ طرح از پيش نوشته شده اي نبود،
تمام اصواتي بود که گوشمان آنها را مي شنيد. هيچ
برنامه ريزي خاصي براي اين آهنگ نداشتيم، کاملاً
بي غل وغش بوديم، واقعاً اين آهنگ يک اتفاق بود.»
ديلان با لحني که تماماً متعلق به خود اوست وقتي
که مي خواند «چگونه به نظرت مي آد؟»، صداي ملکوتي
ارگ ً کوپر و اصوات مارپيچ گون و حلزوني گيتار ً
مايک بلوم فيلد. شايد هيچ آهنگي تا به حال اينقدر
قوانين تجاري و ميثاق نامه هاي هنري را به چالش
نکشيده و تغيير نداده است.»از نکات بسيار شاخص در
اين آهنگ فاصله گرفتن ديلان از خواندن در سبک
فولکلور (که کلمات به سختي شنيده مي شوند) و
نزديکي او به موسيقي راک است. اين نزديکي آنجا
بيشتر از همه حس مي شود که کلام و موسيقي پيوند
عميقي با هم پيدا مي کنند. به طوري که همانند آنچه
در بسياري از موسيقي هاي سبک راک اتفاق مي افتد
پيش زمينه و پس زمينه با هم ادغام مي شوند، يعني
آن که کلام و خواننده با هم ترکيب شده و جزيي از
بافت صوتي واحدي مي شوند که ما به آن گوش مي دهيم.
البته اين نوع نقد به ما کمک چنداني نمي کند چرا
که ديلان از آن فراتر مي رود. تمامي سازها در اين
آهنگ اعم از ارگ، پيانو، گيتار الکتريک، بيس گيتار،
درامز و دايره همگي جداگانه و در کنار هم مجموعه
اي کامل و در عين حال لطيفي خلق مي کنند، ولي در
تمام آهنگ هيچ کدام از سازها بر صداي ديلان غلبه
نمي کنند. در حقيقت تمامي اين سازها پس زمينه اي
را مي سازند که صداي ديلان به وضوح در پيش زمينه
آن قرار دارد. تمامي کلمات ترانه و حتي نحوه ادا و
لحن ديلان به روشني تمام در اين آهنگ قابل شنيدن
است و موسيقي هرگز مانع آن نمي شود. مايکل ديلي
استاد دانشگاه يورک در تورنتو در يکي از تحقيق هاي
خود که روي اجراي خواننده ها و لحن آنها در هنگام
خواندن انجام داده بود، چهار سطح (يا نوع) خواندن
را براي باب ديلان تشخيص مي دهد که آخرين آنها در
ابتداي سال 1965 آغاز مي شود و تا جولاي 1966
ادامه پيدا مي کند. ديلي اين شيوه خواندن را معروف
ترين سبک خواندن ديلان مي داند. وي وجه مشخص اين
سبک از خواندن را لغزش هاي زياد در زير و بم هاي
صدا و دکلماسيون آزاد و ريتميک متن مي داند. شيوه
اي که در جايي مابين خواندن ترانه و سخنراني قرار
مي گيرد.
پي نوشت ؛
1- عنوان اصلي آهنگ به زبان اصلي like a rolling
stone است.
برگرفته از
روزنامه شرق
مورخ
26
اردیبهشت
1386 (صفحه
موسیقی) |
صفحه اصلی
